تیروئید هاشیموتو چیست؟

تیروئیدیت هاشیموتو نوعی التهاب مزمن غده تیروئید است که براثر یک بیماری خودایمنی به وجود می‌آید.

سیستم ایمنی به طور معمول بدن را در برابر میکروب هایی مانند باکتری و ویروس محافظت می کند و در صورت شناسایی عوامل بیماری زا در بدن سریعا حمله کرده وآنها را از بین می برند. به طور معمول، سیستم ایمنی بدن می تواند سلول های خارجی را از سلول های داخلی خود بدن تشخیص دهد. اما بیماری خود ایمنی، وضعیتی است که سیستم ایمنی بدن اشتباها بخشی از بدن مانند مفاصل یا پوست را به عنوان مهاجم شناسایی و با آزاد کردن پروتئین هایی به نام آنتی بادی به سلول های سالم حمله می کنند. شایع ترین بیماری های خود ایمنی وقتی بوجود می آیند که سیستم ایمنی بدن در برابر یک یا چند ماده تشکیل دهنده طبیعی بدن پاسخی را ایجاد کند که گویی مضر هستند.

هنگامی که سیستم ایمنی بدن قادر به تفکیک بین “خودی” و “غیر خودی” نیست، ممکن است سلول های ایمنی یا آنتی بادی هایی ایجاد کند که سلول ها، بافت ها و یا اعضای بدن خود را هدف قرار می دهد. این حملات باعث التهاب و آسیب بافتی و اختلالات خود ایمنی می شوند.

تیروئیدیت هاشیموتو از کجا آمد؟

تیروئیدیت هاشیموتو اولین بیماری خودایمنی شناخته شده است که در سال ۱۹۱۲ توسط شخصی به نام هاکارو هاشیموتو درآلمان کشف شد. این بیماری تقریبا سیر کندی دارد؛ یعنی به آرامی درغده تیروئید پیشرفت می‌کند و به تدریج باعث تخریب در بافت تیروئید و موجب افت سطح هورمون تیروئید در خون می‌شود.

دلایل بروز تیروئیدیت هاشیموتو

تا امروز هیچ علت قطعی برای ابتلا به این بیماری یافت نشده است، بعضی از متخصصان عامل آن را نوعی ویروس یا باکتری‌ می‌دانند؛ امّا دانشمندان با مطالعه بیشتر، دلایلی را برای زمینه سازی هاشیموتو معرفی کرده‌اند ، مانند:

جنسیت

Close-up of female doctor examining patient.

جالب است بدانید که این بیماری در زنان هفت برابر مردان شیوع دارد و شاید این نشانگر نقش هورمون‌های جنسی در بروزهاشیموتو باشد. زنان در بعضی موارد بعد از زایمان به این عارضه دچار می‌شوند که اغلب به صورت موقت است که بعد از یک سال خود به خود از بین می رود ، تنها بیست درصد این موارد پایدار می ماند که نیاز به درمان دارد.

تشعشعات

آیا می دانستید  قرار گرفتن در معرض اشعه‌های درمانی احتمال ابتلا به کم‌کاری تیروئید و هاشیموتو را افزایش می‌دهد؟

مطالعات نشان می دهد ، بیمارانی که برای سرطان خون با اشعه تحت درمان قرار گرفته اند بیشتر به اختلالات این غده دچار شده‌اند.

وراثت و ژنتیک

متخصصان عوامل وراثتی را شایع‌ترین علت بیماری هاشیموتو می‌دانند؛ ولی از آنجا که دلایل کافی برای بروز این اختلال کشف نشده است، قوی‌ترین احتمال آن ژنتیک است. بررسی بیماران مبتلا به کم‌کاری تیروئید نشان داده است که اغلب آنها سابقه بیماری‌های خودایمنی و تیروئید را در خانواده خود داشته‌اند.

سن

هاشیموتو می‌تواند در هر سنی بوجود آید اما معمولا در سنین میانسالی شایع است.

 

بیماری خودایمنی دیگر

داشتن بیماری خود ایمنی دیگر از جمله آرتریت روماتوئید، دیابت نوع ۱ یا لوپوس خطر ابتلا به بیماری هاشیموتو را افزایش می‌دهد.

 

از کجا بفهمیم که بیماری تیروئیدیت هاشیموتو داریم؟

در کل اگر احساس خستگی یا بی حالی مفرط می‌کنید، پوست خشک، یبوست و صدای خشن دارید یا مشکلات قبلی تیروئید یا گواتر دارید، پزشک برای شما تست بیماری هاشیموتو را می‌نویسد.

تشخیص بیماری هاشیموتو بر اساس علائم و نشانه‌های شما و نتایج آزمایشهایی است که سطح هورمون تیروئید (T3 و T4) و هورمون تحریک کننده هورمون تیروئید (TSH) تولید شده در غده هیپوفیز را اندازه گیری می‌کنند.

علائم بیماری تیروئیدیت هاشیموتو

علامت‌های این بیماری معمولا پنهان هستند و ممکن است تا چند سال تشخیص داده نشود، چرا که تیروئید هاشیموتو معمولا به آهستگی پیش‌روی می‌کند. بعد از آن این بیماری به طور معمول خود را با ورم کردن این غده بروز می‌دهد که در صورت تشدید، بلعیدن غذا و تنفس را با مشکل مواجه می‌کند. اما علائم دیگر این بیماری که به تدریج با کاهش هورمون های تیروئید در خون افزایش پیدا می کند ،عبارتند از :

افزایش حساسیت به سرما

یبوست

پوست خشک و رنگ پریده

صورت پف کرده

صدای گرفته

افزایش میزان کلسترول خون

افزایش وزن (اغلب 3 تا 6 کیلو)

درد عضلانی، حساسیت به لمس و خشکی (به خصوص در شانه ها و باسن)

درد و سفتی مفاصل، ورم زانو یا مفاصل کوچک دست و پا

ضعف عضلانی به خصوص در پایین تنه

افزایش میزان خون ریزی عادت ماهیانه یا طولانی شدن آن

افسردگی

فراموشکاری و کند بودن فرایند تفکر

 عوارض بیماری تیروئیدیت هاشیموتو

گواتر:

بزرگ شدن غده تیروئید که گواتر هم نامیده می‌شود. کم‌کاری تیروئید یکی از علل اصلی ایجاد گواتر است که هاشیموتو اغلب خود را با کم‌کاری تیروئید نشان می‌دهد. بنابراین انتظار می‌رود که یکی از عوارض هاشیموتو گواتر باشد. گواتر موجب بروز مشکلاتی در تنفس فرد شده و بلع غذا را مشکل می‌کند.

مشکلات قلبی:

به علت افزایش مقدار کلسترول بد (LDL)، در اثر بیماری تیروئیدیت هاشیموتو، برخی مشکلات قلبی ایجاد می‌شوند. کم‌کاری تیروئید موجب افزایش اندازه قلب و به دنبال آن ناتوانی در عملکرد قلب می‌شود که عارضه‌ای بسیار خطرناک و جدی است.

مشکلات روانی:

افسردگی یکی از علائم ابتدایی بیماری هاشیموتو است که در اوایل بیماری خود را نشان می‌دهد و هرچه از زمان ابتلا به بیماری بگذرد، شرایط افسردگی وخیم‌تر می‌شود. بیماری هاشیموتو، می‌تواند باعث کاهش میل جنسی در زنان و مردان شود و همین موضوع نیز برای فرد مشکلات روانی خاص خود را به همراه دارد. همچنین این بیماری می‌تواند عملکرد ذهنی را کند کرده و فرد را تا حدود زیادی دچار فراموشی کند.

نقص نوزاد هنگام تولد:

نوزادانی که از مادران مبتلا به هاشیموتو متولد می‌شوند، بیشتر در معرض خطر نواقص مختلف در هنگام تولد هستند. این مشکلات بیشتر متوجه مشکلات فکری و رشد بدنی است که اغلب خود را در دوران کودکی نشان می‌دهند. همچنین در بین این نوزادان، کودکان لب شکری بیشتر دیده شده است. بنابراین برای جلوگیری از تولد چنین نوزادانی اگر قصد بارداری دارید، حتما آزمایش تیروئید را انجام داده و از سلامت خود مطمئن شوید.

بیشتربخوانید:8 چیزی که شما باید در مورد بیماری هاشیموتو بدانید

درمان بیماری تیروئیدیت هاشیموتو 

همان‌طور که قبلا اشاره کردیم، تیروئيدیت هاشیموتو اغلب خود را با کم‌کاری تیروئید نشان می‌دهد. فرد می‌تواند با مصرف داروهای هورمونی، مانند لووتیروکسین یا عصارهٔ خشک‌کرده تیروئید که برای کم‌کاری تیرو‌ئید استفاده می‌شود تا حد زیادی علائم بیماری را کنترل کند.

هورمون درمانی

اگر این بیماری موجب کمبود هورمون تیروئید گردد، از این روش استفاده می‌کنند. استفاده روزانه از لووتیروکسین مفید می‌باشد. لووتیروکسین بسیار شبیه هورمون تیروکسین مترشحه از غده تیروئید می‌باشد. به علت آن که، مقدار لووتیروکسین تجویزی ممکن است تغییر یابد، لذا بیمار باید هر 6 تا 12 ماه به پزشک مراجعه کند تا میزان TSH را در خون اندازه گیری کند.

قابل ذکر است که ، مقدار زیادی لووتیروکسین، باعث کاهش توده استخوانی و پوکی استخوان و آریتمی قلبی می‌شود.

بیشتربخوانید:از هاشیموتو چه میدانید؟ علل و راه های درمان

داروها ومکمل 

توجه داشته باشید که تعیین مقدار داروی مصرفی یا به عبارتی تعیین دوز دارو به شدت بیماری و وزن بیمار بستگی دارد و توسط پزشک تعیین می‌شود. ولی معمولاً مصرف یک قرص لووتیروکسین در روز سطح تیروکسین خون را در حالت عادی نگه می‌دارد. البته بیماران مبتلا به تیروئیدیت هاشیموتو اغلب لازم است تا پایان زندگی خود از این دارو استفاده کنند.

برخی داروها، مکمل‌ها و غذاها، بر جذب لووتیروکسین اثر دارند. اگر  به مقدار زیاد از فراورده‌های سویا استفاده می‌کنید و یا رژیم‌های غنی از فیبر دارید و یا یکی از داروهای زیر را مصرف می‌کنید، حتما با پزشک خود مشورت کنید:

مکمل آهن

کلستیرامین (دارویی برای پایین آوردن کلسترول خون)

هیدروکسید آلومینیوم (داروی ضد اسید معده)

سدیم پلی استیرن سولفانات (برای جلوگیری از افزایش مقدار پتاسیم خون)

سوکرافیت (داروی اولسر یا زخم)

مکمل کلسیم

یادمان باشد همیشه تشخیص زودهنگام هر بیماری موجب درمان موفق تر آن می گردد. در مورد تیروئیدیت هاشیموتو هم در صورت تشخیص زودهنگام ، این بیماری به خوبی به درمان واکنش نشان می‌دهد. درمان تیروئید هاشیموتو اغلب با استفاده از جایگزینی هورمون و مصرف داروی لووتیروکسین انجام می‌شود. تعیین میزان مناسب دارو فرایندی است که پزشک با رصد کردن طولانی مدت بیمار قادر به تکمیل آن است. در صورتی که نیاز به درمان دارویی با لووتیروکسین در بیمار تشخیص داده، احتمال زیادی هست که به مصرف این دارو برای باقی عمر نیاز داشته باشد.

گروه گزارش: شبنم موسوی خصال

 

admin

پست بعدی

آیا خارش گلو و سرفه از علائم آلرژی است یا کرونا؟

شنبه نوامبر 28 , 2020
آیا می دانستید  قرار گرفتن در معرض اشعه‌های درمانی احتمال ابتلا به کم‌کاری تیروئید و هاشیموتو را افزایش می‌دهد؟ مطالعات نشان می دهد ، بیمارانی که برای سرطان خون با اشعه تحت درمان قرار گرفته اند بیشتر به اختلالات این غده دچار شده‌اند. وراثت و ژنتیک متخصصان عوامل وراثتی را […]

سردبیر

جانی واتسون

ما عاشق وردپرس هستیم و برای گسترش وردپرس بین فارسی زبانان سراسر دنیا، از سال ۱۳۹۰، فعالیت خود را به‌طور جدی آغاز نمودیم و همواره برای افزایش یادگیری همزبان های عزیزمان در سراسر دنیا، برنامه های آموزشی و محصولات ویژه آماده می‌‌نماییم.

دسترسی سریع

فارسی سازی پوسته توسط: همیار وردپرس